Ontdek de beste bezienswaardigheden in Qeparo

Qeparo is een kustdorp aan de Albanese Rivièra, in de gemeente Himarë in Vlorë County, zo’n 12 kilometer ten zuiden van Himarë zelf. Het dorp is opgesplitst in twee delen die een flink stuk uit elkaar liggen. Hoog tegen de flank van de Gjivlash-berg, op ongeveer 450 meter, ligt het oude stenen bovendorp Qeparo Fshat. Beneden aan zee ligt het jongere benedendorp, bij het strand.

Die twee werelden zijn in 1957 uit elkaar getrokken door de aanleg van de kustweg, die dwars tussen boven- en benedendorp door loopt. Na de val van het communisme in 1991 vertrok een groot deel van de inwoners, veel naar Griekenland en verder weg. Daardoor staat het bovendorp voor een groot deel leeg, met steegjes en stenen huizen die langzaam teruggaan naar de natuur.

Toch is Qeparo geen spookdorp. Beneden komt het in de zomer tot leven met een wit kiezelstrand, een autovrije promenade en een handvol tavernes, en boven wonen nog een paar families tussen de olijfgaarden. Het is er rustiger en goedkoper dan bij de bekendere buren Dhërmi en Himarë, en dat is precies de charme.

Geschiedenis van Qeparo

De geschiedenis van Qeparo gaat ver terug. Vlak bij het bovendorp liggen de resten van Karos, een versterkte nederzetting met muren die uit de late Bronstijd en de vroege IJzertijd stammen. De streek hoorde in de oudheid bij het gebied van de Illyriërs, en de ligging hoog op de berg was geen toeval: van boven zag je de vijand aankomen, en de zeerovers die eeuwenlang langs deze kust actief waren, hield je zo op afstand.

Onder Ottomaanse heerschappij groeide het bovendorp uit tot een welvarende gemeenschap van boeren, olijftelers en zeelieden. Uit die tijd stammen de twee kerken die je er nog vindt: de kloosterkerk van Sint-Demetrius uit 1760 en de kerk van Sint-Maria op het dorpsplein uit 1796. Even ten noorden van het dorp liet Ali Pasha van Tepelena, de machtige heerser die rond 1800 een groot deel van Zuid-Albanië en Noord-Griekenland in handen had, een wachttoren bouwen.

In de negentiende eeuw had Qeparo een eigen Grieks schoolgebouw, een teken dat het dorp bij de Grieks-orthodoxe wereld van deze kust hoorde. De huizen uit die periode zijn gebouwd in de traditionele Ottomaans-Albanese stijl, met dikke muren van natuursteen, houten balkons en zware deuren met bronzen kloppers in de vorm van een Hand van Fatima.

De grote breuk kwam in de twintigste eeuw. In 1957 werd de kustweg aangelegd, die het oude bovendorp scheidde van het nieuwe benedendorp aan zee. Onder het communisme bleef het leven op de berg nog even doorgaan, maar na 1991 vertrokken veel families richting Griekenland en het buitenland. Sindsdien staat een groot deel van Qeparo Fshat leeg, terwijl het benedendorp langzaam meegroeide met het toerisme aan de Rivièra.

De 10 mooiste bezienswaardigheden in Qeparo

Qeparo Fshat, het oude bovendorp

Het oude bovendorp is voor veel bezoekers het mooiste van Qeparo. Qeparo Fshat ligt op zo’n 450 meter hoogte tegen de flank van de Gjivlash-berg en bestaat uit stenen huizen die met de rug tegen de helling zijn gebouwd. Smalle geplaveide steegjes klimmen tussen de gevels omhoog, hier en daar overwoekerd door vijgenbomen en braamstruiken. Van boven kijk je over de daken, de olijfgaarden en de zee.

Sinds veel families na 1991 vertrokken, staat een groot deel van de huizen leeg en raakt in verval. Dat geeft het dorp iets weemoedigs, maar de laatste jaren worden er ook huizen opgeknapt en zijn er een paar guesthouses en een café geopend. Loop rustig rond, want achter elke bocht ligt weer een ander uitzicht of een half ingestort huis met een oude Hand-van-Fatima klopper op de deur.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, het hele jaar door. Met de auto rijd je vanaf de kustweg een steil weggetje omhoog naar het bovendorp; parkeer aan de rand en ga te voet verder. Wie fit is, loopt vanaf het strand in drie kwartier omhoog over het bergpad.

De kerk van Sint-Maria (1796)

Op het plein van het bovendorp staat de kerk van Sint-Maria, in het Albanees Shën Mëri, gebouwd in 1796. Het is een laag orthodox kerkje van natuursteen met een losstaande klokkentoren, en ernaast geeft een oude plataan schaduw over het plein. Onder die boom kwamen de dorpelingen vroeger samen, en het plein vormt nog altijd het hart van Qeparo Fshat. Een vaste priester is er al lang niet meer, dus de kerk is meestal gesloten, maar het gebouw, de toren en de boom vormen samen een van de mooiste plekjes van het dorp.

Bezoekdetails: Op het plein van het bovendorp, vrij te bekijken van buiten. De kerk zelf is doorgaans dicht; vraag in het dorp of iemand de sleutel heeft als je naar binnen wilt.

De kloosterkerk van Sint-Demetrius (1760)

Nog wat ouder is de kloosterkerk van Sint-Demetrius, Shën Dhimitër, uit 1760. Ze hoorde bij een klein klooster net buiten het dorp en is daarmee het oudste religieuze gebouw van Qeparo. De kerk staat afgelegen tussen het groen, en juist die rust maakt het een fijne plek om even stil te staan. Van de bloeiperiode van het klooster is niet veel meer over, maar het gebouw getuigt van de tijd waarin het bovendorp een welvarende orthodoxe gemeenschap was.

Bezoekdetails: Even buiten het bovendorp, te voet te bereiken via de paadjes door de olijfgaarden. Van buiten vrij te bekijken; naar binnen kun je meestal alleen met iemand uit het dorp.

Sarajet e Ali Pashës, de Ali Pasha-toren

Zo’n 200 meter ten noorden van het bovendorp, aan het eind van een pad door de olijfgaarden, staan de Sarajet e Ali Pashës: de resten van een wachttoren uit de tijd van Ali Pasha van Tepelena. Deze Ottomaanse heerser had rond 1800 een groot deel van Zuid-Albanië en Noord-Griekenland in handen en liet langs de hele kust torens en forten bouwen om zijn gebied te controleren.

Veel meer dan een stevige stenen toren is er niet te zien, maar de wandeling ernaartoe is de moeite waard. Je loopt door eeuwenoude olijfbomen met steeds zicht op de zee, en bij de toren zelf heb je een van de mooiste uitzichten van de omgeving.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, zo’n 200 meter ten noorden van Qeparo Fshat. Volg het pad door de olijfgaarden; stevige schoenen zijn handig. Reken op een klein half uur heen en terug vanaf het dorpsplein.

De muren van Karos

Wie van oude geschiedenis houdt, loopt naar Karos, vlak bij het bovendorp. Hier liggen de resten van een versterkte nederzetting, met muren die uit de late Bronstijd en de vroege IJzertijd stammen, zo’n drieduizend jaar oud. Verwacht geen opgeknapte ruïne met bordjes en hekken; wat rest zijn brokken muur tussen het struikgewas. Maar het idee dat mensen hier al in de Bronstijd hoog op de berg woonden, maakt indruk, en het verklaart waarom Qeparo altijd een bergdorp is gebleven: van boven had je het overzicht en was je veilig voor zeerovers.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, bij het bovendorp. Er is geen bewegwijzering, dus vraag in het dorp de weg. Handig schoeisel en wat gevoel voor avontuur zijn aan te raden.

Qeparo Beach en de autovrije promenade

Beneden aan zee ligt het strand van Qeparo, een lange strook wit kiezel met helder water dat van turkoois naar diepblauw verkleurt. Langs het strand loopt een autovrije promenade van zo’n 2 kilometer, met tavernes, een paar bars en bomen voor schaduw. Doordat er geen auto’s rijden, is het er aangenaam rustig, ook in het hoogseizoen.

Qeparo staat bekend om zijn zonsondergangen. Aan het eind van de middag kleurt de hele baai oranje en roze, en dat kijk je het best vanaf de promenade of een terras aan het water. Overdag is het strand prima om te zwemmen en te luieren; neem waterschoenen mee, want de kiezels zijn onder je voeten wat scherp.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, in het benedendorp aan de kustweg. Ligbedden en parasols huur je bij de strandtentjes; verder zijn de voorzieningen eenvoudig. Het zwemseizoen loopt grofweg van juni tot en met september.

Skaloma en de oude haven

Aan de zuidkant van het benedendorp ligt Skaloma, een rustiger strand bij de oude haven van Qeparo. Vroeger legden hier de vissersboten aan, en nog altijd dobberen er een paar bootjes voor de kust. Het water is glashelder en het strand kleiner en intiemer dan het hoofdstrand. Vanaf Skaloma bereik je te voet of met een bootje enkele verscholen baaitjes die je bij de grotere stranden niet vindt; vraag bij de tavernes of iemand je een stukje wil varen.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, aan de zuidkant van het benedendorp bij de oude haven. Te voet vanaf het hoofdstrand in een kwartier. Neem eten en water mee, want de voorzieningen zijn beperkt.

De wandeling tussen bovendorp en strand

De mooiste manier om Qeparo te leren kennen is de wandeling tussen het bovendorp en het strand. Een bewegwijzerd pad van ongeveer 2,5 kilometer verbindt de twee, dwars over de bergflank door de olijfgaarden. Naar beneden doe je er zo’n drie kwartier over, omhoog een stukje langer. Onderweg heb je vrijwel constant zicht op de zee, het benedendorp en de daken van Qeparo Fshat, en je passeert oude olijfbomen, stenen muurtjes en hier en daar een verlaten huis. Loop de route bij voorkeur in de ochtend of late middag, want in de volle zon is de klim pittig.

Bezoekdetails: Het pad is bewegwijzerd en begint zowel bij het bovendorp als bij het strand. Reken op drie kwartier tot een uur enkele reis. Draag stevige schoenen en neem genoeg water mee.

De olijfgaarden en de Qeparo-olijfolie

De hele berghelling rond Qeparo is bedekt met olijfgaarden, waarvan sommige bomen eeuwenoud zijn. Olijven zijn hier al generaties lang de belangrijkste bron van inkomsten, en in de herfst is het hele dorp in de weer met de oogst. De olie uit Qeparo staat in de streek goed bekend.

Langs de kustweg zit een kleine oliemolen waar de olijven worden geperst. Buiten het oogstseizoen kun je er soms toch terecht om olie te proeven en te kopen, rechtstreeks van de maker. Een wandeling door de gaarden, bijvoorbeeld op weg naar de Ali Pasha-toren, hoort bij het mooiste van Qeparo.

Bezoekdetails: De olijfgaarden liggen rond het dorp en zijn vrij toegankelijk via de wandelpaden. De oliemolen vind je langs de kustweg; vraag in het dorp naar de openingstijden en of je olie kunt proeven.

Het oude Griekse schoolgebouw en de dorpsarchitectuur

In het bovendorp staat een oud Grieks schoolgebouw uit het begin van de negentiende eeuw, een herinnering aan de tijd dat Qeparo bij de Grieks-orthodoxe wereld van deze kust hoorde. Samen met de kerken vormt het de kern van het historische dorp. Minstens zo bijzonder is de architectuur van de huizen zelf: opgetrokken uit natuursteen, met dikke muren, houten balkons en zware deuren met bronzen kloppers in de vorm van een Hand van Fatima, bedoeld om onheil te weren. Wie door de steegjes loopt, ziet hoe een Ottomaans-Albanees bergdorp er twee eeuwen geleden uitzag.

Bezoekdetails: Het schoolgebouw en de oude huizen staan verspreid door Qeparo Fshat en zijn van buiten vrij te bekijken. Ga te voet en neem de tijd voor de details in de kleine steegjes.

Reistips voor Qeparo

Beste reistijd

De beste tijd voor Qeparo loopt van mei tot en met september. In juli en augustus is het rond de 29 graden en is de zee op haar warmst, maar dan zijn ook de stranden het drukst en de prijzen het hoogst. Juni en september zijn een fijne middenweg: nog volop zomer, maar rustiger en voordeliger. Ook mei en begin oktober zijn aangenaam, al is de zee dan nog of alweer fris. In de winter is het benedendorp stil en zijn veel tavernes gesloten, terwijl het bovendorp met zijn zicht op de kust dan juist heel rustgevend is.

Hoe kom je er

Qeparo ligt aan de kustweg tussen Vlorë en Sarandë, midden op de Albanese Rivièra. Vanaf Luchthaven Tirana (TIA) is het zo’n 220 kilometer, ongeveer vier uur rijden via de Llogara-pas. Vanuit Vlorë reken je op 60 tot 70 kilometer over die spectaculaire bergpas, vanuit Sarandë op zo’n 40 kilometer, ongeveer een uur. Himarë ligt op 12 kilometer, nog geen 20 minuten. Bussen en furgons over de kustweg zetten je op verzoek af bij de afslag naar Qeparo, vanwaar je nog naar boven of beneden moet. Een rechtstreekse verbinding is er nauwelijks, dus eigen vervoer of een transfer is veruit het makkelijkst.

Wil je zonder gedoe met bussen vanaf het vliegveld aankomen, dan regel je vooraf een taxi of transfer die je rechtstreeks naar Qeparo brengt.

Praktisch

In Albanië betaal je met de lek, en in Qeparo is contant geld belangrijk: een geldautomaat is er niet, dus haal geld in Himarë of Sarandë. In de tavernes en bij de strandtentjes kun je soms pinnen, maar reken daar niet op. Het bovendorp bereik je alleen via een steil weggetje of het bergpad, dus wie slecht ter been is, blijft beter beneden. Draag stevige schoenen voor de steegjes en de wandelpaden, en neem waterschoenen mee voor het kiezelstrand. Engels wordt door jongeren en in de horeca redelijk gesproken; ouderen in het bovendorp spreken vaak Grieks.

Accommodatie in Qeparo

Grote hotels zul je in Qeparo niet vinden. Beneden aan zee slaap je in kleine familiehotels, appartementen en guesthouses, veel met uitzicht op de baai en op loopafstand van het strand. In het bovendorp zijn de laatste jaren een paar sfeervolle guesthouses in oude stenen huizen geopend, voor wie de rust en het uitzicht boven de drukte van het strand verkiest. In juli en augustus zijn de beste adressen snel vol, dus boek dan ruim vooraf. Wil je meer keuze, dan is Himarë op 12 kilometer een logische uitvalsbasis waarvandaan je Qeparo makkelijk bezoekt.

Eten en drinken in Qeparo

Eten doe je in Qeparo vooral in de tavernes langs de strandpromenade en in een enkel adres in het bovendorp. De keuken is eenvoudig en vers: veel vis en zeevruchten uit de eigen wateren, groenten uit de moestuin en natuurlijk de eigen olijfolie. Dit zijn de dingen om te proberen:

• Verse vis en zeevruchten, rechtstreeks van de vissers, simpel gegrild met olijfolie en citroen.
• Gjizë en andere lokale kazen, vaak van geiten uit de bergen.
• Groenten en salades met de olijfolie van Qeparo, die in de streek een goede naam heeft.
• Byrek, hartige bladerdeegtaart met kaas, spinazie of vlees, ideaal voor onderweg.
• Raki als aperitief of afsluiter, meestal huisgestookt.

Neem contant geld mee, want niet overal kun je pinnen.

Dagtrips vanuit Qeparo

Himarë

Op zo’n 12 kilometer naar het noorden, nog geen 20 minuten rijden, ligt Himare, het grootste plaatsje van deze kust. Je vindt er meerdere stranden, een levendige boulevard met tavernes en een oud kasteeldorp op de heuvel. Onderweg, ongeveer 6 kilometer voor Himarë, kom je langs Porto Palermo, met zijn fort van Ali Pasha op een schiereiland in de baai, een mooie doorrijstop.

Dhërmi

Zo’n 25 kilometer naar het noorden ligt Dhermi, misschien wel het bekendste strand van de Albanese Rivièra. Het brede kiezelstrand met zijn heldere water is populair, en ’s zomers is Dhërmi ook het adres voor strandclubs en feestjes. Boven het strand ligt het oude dorp tegen de berg, met stenen huizen en kleine kerkjes. Vanuit Qeparo rijd je er in een klein uur langs de kust naartoe.

Sarandë

Naar het zuiden is Sarande de grote badplaats van de kust, op zo’n 40 kilometer, ongeveer een uur rijden. Sarandë heeft een lange boulevard, volop restaurants en is de uitvalsbasis voor het antieke Butrint en de bron Blue Eye. Onderweg kom je na een kilometer of tien langs Borsh, met een van de langste stranden van Albanië, een fijne stop om de benen te strekken.

Conclusie

Qeparo is een dorp van twee gezichten. Beneden heb je een wit kiezelstrand met een autovrije promenade en zonsondergangen waar mensen speciaal voor blijven; boven ligt een half verlaten stenen dorp met kerken uit de achttiende eeuw, olijfgaarden en uitzicht over de hele baai. Dat contrast maakt Qeparo anders dan de meeste plaatsen aan de Rivièra.

Wonderen van voorzieningen moet je er niet verwachten: het is klein, contant geld is belangrijk en het bovendorp bereik je alleen te voet of over een steil weggetje. Maar wie op zoek is naar een rustiger, goedkoper en authentieker stukje kust, tussen de drukte van Dhërmi en Sarandë in, zit in Qeparo helemaal goed. Kom voor een paar dagen, loop het bergpad omhoog en blijf hangen voor de zonsondergang.

Veelgestelde vragen over Qeparo