Mooiste bezienswaardigheden in Ksamil - Wat te doen in Ksamil?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Ksamil

Inleiding tot Ksamil

Ksamil ligt helemaal onderaan de Albanese Rivièra, in het uiterste zuiden van Albanië, een paar kilometer boven de Griekse grens. Het is het laatste stukje kust voordat je bij Butrint en de lagune uitkomt, en je merkt meteen waarom mensen hierheen komen. De zee is hier ondiep en heeft die heldere turquoise kleur die je eerder bij een tropisch eiland verwacht dan in Europa. Vlak voor de kust liggen een paar kleine eilandjes waar je zo naartoe zwemt als het water rustig is.

Ksamil is geen oude stad maar een dorp dat pas in de twintigste eeuw ontstond. Met zo’n 2.700 vaste inwoners is het buiten het seizoen klein en overzichtelijk, maar in de zomer verandert dat compleet. Dan komen er duizenden mensen op af en kleuren de stranden vol met parasols. Het is uitgegroeid tot een van de populairste badplekken van het land, en dat heeft alles te maken met die stranden en het water. Voor de mooiste kust van de hele rivièra moet je hier zijn.

Wat Ksamil zo handig maakt, is dat de grote trekpleisters van Zuid-Albanië om de hoek liggen. Het antieke Butrint ligt een paar kilometer verderop aan dezelfde weg, en de natuurlijke bron Blue Eye bereik je in iets meer dan een half uur. Sarandë, het grotere stadje met zijn boulevard, ligt een kwartiertje naar het noorden. Je kunt dus rustig aan het strand liggen en tussendoor een halve dag cultuur of natuur meepakken zonder ver te hoeven rijden.

Geschiedenis van Ksamil

Ksamil is jong vergeleken met de meeste plekken in Albanië. Het huidige dorp werd in 1966 aan de kust gebouwd, tijdens het communistische bewind van Enver Hoxha. In die jaren werd dit deel van de kust ingericht met staatsboerderijen, en rond Ksamil verrezen vooral citrusgaarden met sinaasappels en mandarijnen. Van toerisme was toen geen sprake. De grens met Griekenland liep vlakbij en het hele gebied lag in een streng bewaakte zone die voor gewone Albanezen nauwelijks toegankelijk was.

De grond eronder is veel ouder. Ksamil ligt binnen het Nationaal Park Butrint, een gebied dat al sinds de oudheid bewoond werd. Op de eilandjes en langs de kust zijn resten gevonden uit de Romeinse tijd, en het nabije Butrint gaat terug tot de Griekse en Romeinse periode. De omgeving was eeuwenlang een knooppunt tussen de overkant in Corfu en het binnenland van Epirus. De kust waar je nu ligt te zonnen, keek dus al millennia geleden uit op dezelfde zeestraat.

Na de val van het communisme in de jaren negentig veranderde alles in rap tempo. De citrusgaarden maakten plaats voor hotels, appartementen en strandtenten, en de bouw ging een tijd lang vrij chaotisch. De laatste jaren is er meer aandacht voor het opruimen van wildgroei en het beschermen van de kust, mede omdat Ksamil binnen een beschermd nationaal park valt. Wat ooit een afgesloten stukje grens was, is nu een van de drukste zomerbestemmingen van Albanië.

De top 10 bezienswaardigheden in Ksamil

De Ksamil-eilandjes

De eilandjes voor de kust zijn het handelsmerk van Ksamil. Het gaat om een groepje van vier kleine, deels begroeide eilandjes die vlak voor het strand uit het water steken. Ze liggen zo dichtbij dat je er bij rustige zee in een paar minuten naartoe zwemt. Op een paar ervan staan strandtenten en kun je een drankje halen, andere zijn niet meer dan een rotspunt met wat struiken en een strookje zand.

Wie niet wil zwemmen, huurt op het strand een kano, een waterfiets of een sup-board en peddelt erheen. Er varen ook bootjes die je voor een paar lek heen en weer brengen. Het leukste is om vroeg te gaan, voordat de eilandjes vollopen, en dan een plekje te zoeken aan de kant die naar open zee kijkt. Het water is daar zo helder dat je de bodem ziet.

Bezoekdetails: De eilandjes zijn vrij toegankelijk en zwemmen is gratis. Kano’s, sup-boards en bootjes huur je tegen betaling op het strand. Neem waterschoenen mee voor de rotsachtige kanten.

De stranden van Ksamil

De stranden zijn de reden dat Ksamil op de kaart staat. Het zijn smalle stroken wit zand en fijne kiezels, met een zee die langzaam dieper wordt en lang ondiep blijft. Daardoor is het water er warm en kalm, fijn voor wie met kinderen reist. De kleur gaat van helder turquoise vlak bij het strand naar dieper blauw richting de eilandjes. Het is precies die overgang van kleuren die Ksamil tot het uithangbord van de Albanese kust heeft gemaakt.

De stranden zijn klein en liggen verspreid in baaitjes tussen de rotsen, dus in de zomer zit het er vol en liggen de strandbedden dicht op elkaar. Wil je rust, kom dan vroeg in de ochtend of zoek een van de wat verder gelegen baaitjes op buiten het centrum. Buiten het hoogseizoen heb je het strand soms bijna voor jezelf, en dan is het hier op zijn mooist.

Bezoekdetails: De stranden zijn gratis toegankelijk, maar de meeste delen zijn ingericht met betaalde ligbedden en parasols van de strandtenten. In juli en augustus is vroeg komen de enige manier om een rustig plekje te bemachtigen.

Nationaal Park Butrint (UNESCO)

Zo’n vier kilometer ten zuiden van Ksamil, aan dezelfde weg, ligt Butrint, wat mij betreft de mooiste plek van de streek. Deze antieke stad staat sinds 1992 op de werelderfgoedlijst van UNESCO en ligt op een schiereiland tussen een lagune en het Butrint-meer. Je wandelt er door lagen geschiedenis die teruggaan tot de Griekse en Romeinse tijd, met een Grieks theater, een Romeins badhuis, een baptisterium met mozaïeken en een Venetiaans fort op de top.

Het mooie aan Butrint is dat de ruïnes verstopt liggen tussen de bomen en het water, waardoor het meer voelt als een ontdekkingstocht dan als een streng museum. Vanaf het fort heb je een prachtig uitzicht over de lagune. Reken op twee tot drie uur om alles rustig te bekijken. Omdat het zo dichtbij Ksamil ligt, is het ideaal om een ochtend cultuur te doen en daarna terug te gaan naar het strand.

Bezoekdetails: Butrint is dagelijks open en je betaalt een toegangskaartje per persoon. Vanuit Ksamil ben je er in een klein kwartiertje met de auto of de lokale bus.

De Blue Eye (Syri i Kaltër)

De Blue Eye, in het Albanees Syri i Kaltër, is een natuurlijke bron die uit de diepte omhoog borrelt en in het midden een intens diepblauwe kleur heeft die naar de randen toe lichter wordt. Het lijkt echt op een oog, vandaar de naam. Hoe diep de bron precies is, weet niemand zeker, want duikers zijn nooit verder gekomen dan zo’n vijftig meter. Het water is ijskoud, het hele jaar door rond de twaalf graden.

Vanuit Ksamil rijd je eerst naar Sarandë en dan de weg richting Gjirokastër op. Bij elkaar ben je er in iets meer dan een half uur. Vanaf de parkeerplaats loop je een stukje door het bos naar een platform waar je over de bron kunt kijken. Zwemmen mag niet meer, want het is een beschermd natuurgebied. Kom vroeg, want later op de dag arriveren de tourbussen en wordt het er behoorlijk druk.

Bezoekdetails: Reken op iets meer dan een half uur rijden vanaf Ksamil, via Sarandë. De toegang is goedkoop en je combineert het mooi met een rit naar Gjirokastër.

Het uitzichtpunt boven Ksamil

Boven het dorp lopen een paar wegen de heuvel op, en vanaf daar heb je het mooiste overzicht van de hele kust. Je ziet de baaitjes onder je liggen, de eilandjes voor de kust en bij helder weer de bergen van Corfu aan de overkant. Vooral aan het einde van de middag, als de zon laag staat en het water goudkleurig kleurt, is dit een plek om even stil te staan en te kijken.

Er zitten een paar cafés en restaurants op de hoger gelegen plekken, met terrassen die zo over zee uitkijken. Een drankje bestellen en wachten tot de zon achter de eilandjes zakt is hier een fijne manier om de dag af te sluiten. Je hoeft er geen lange klim voor te maken, met de auto of scooter ben je zo boven.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk. Voor het mooiste licht ga je in de namiddag of rond zonsondergang. Een drankje op een van de terrassen met zeezicht is de moeite waard.

Watersport en boottochten

Door de rustige, ondiepe zee is Ksamil een fijne plek voor watersport. Op de stranden huur je sup-boards, kano’s en waterfietsen, en op de drukkere stranden vind je ook jetski’s en bananenboten. Het kalme water maakt het toegankelijk, ook als je niet zo’n geoefende zwemmer bent. Peddelen rond de eilandjes is misschien wel de leukste manier om de kust te zien.

Daarnaast vertrekken er vanuit Ksamil en het nabije Sarandë boottochten langs de kust. Sommige varen naar verstopte baaitjes die je over de weg niet bereikt, andere brengen je naar het zuiden richting de grens of zelfs over naar Corfu. Het zijn fijne uitstapjes voor een halve of hele dag, en je ziet de kust dan vanaf zijn mooiste kant, vanaf het water.

Bezoekdetails: Watersportspullen huur je direct op het strand. Boottochten boek je ter plekke of via je accommodatie, meestal voor een halve of hele dag.

Het dorp en de zonsondergang

Ksamil zelf is geen schoonheid van een dorp, met veel betonbouw uit de laatste decennia, maar er hangt in de zomer een ontspannen, gezellige sfeer. ’s Avonds lopen de straten vol met mensen die uit eten gaan of een ijsje halen, en de terrassen zitten tot laat vol. Het is een prima plek om gewoon rond te lopen, wat te eten en het zomerleven aan je voorbij te laten gaan.

Het hoogtepunt van de dag is de zonsondergang. Omdat Ksamil naar het westen kijkt, zakt de zon recht voor je over zee weg, achter de silhouetten van de eilandjes en Corfu. Veel strandtenten blijven open tot na zonsondergang, dus je kunt met je voeten in het zand blijven zitten terwijl het licht verandert. Het is een van de fijnste momenten om de dag mee af te sluiten.

Bezoekdetails: Gratis. De beste plekken voor de zonsondergang zijn de westelijk gelegen stranden en de terrassen op de heuvel. Ga ongeveer een uur voor zonsondergang zitten.

Daytrip naar Sarandë

Sarandë ligt een kwartiertje naar het noorden en is het grotere stadje van de streek, met een lange boulevard langs een baai in de vorm van een hoefijzer. Waar Ksamil draait om de stranden, draait Sarandë om de promenade, met palmen, cafés en restaurants waar het hele stadje aan het einde van de dag samenkomt voor het avondrondje. Voor wat meer reuring dan Ksamil te bieden heeft, is dit de plek.

In Sarandë vind je ook een paar bezienswaardigheden, zoals het Lekuresi-kasteel boven de stad en de resten van een laat-antieke synagoge in het centrum. En vanuit de haven varen dagelijks ferry’s naar Corfu, handig voor wie zin heeft in een dagje Griekenland. Een avond uit eten aan de boulevard van Sarandë is een leuke afwisseling op het strandleven van Ksamil.

Bezoekdetails: Sarandë ligt op een kwartiertje rijden of een korte busrit. De boulevard is altijd toegankelijk en op zijn mooist rond zonsondergang.

De citrusgaarden en het achterland

De heuvels achter Ksamil zijn nog altijd bedekt met citrusgaarden, een overblijfsel uit de tijd dat hier sinaasappels en mandarijnen werden gekweekt voor de staatsboerderijen. In het voorjaar staan de bomen in bloei en hangt er een zoete geur in de lucht, in de winter zie je de takken vol met fruit. Een wandeling of ritje door het achterland laat een heel andere kant van Ksamil zien dan de drukke strandkant.

In dit groene gebied liggen ook kleine boerderijtjes en eettentjes waar je verse producten kunt kopen of proeven. Honing, olijfolie en natuurlijk citrusfruit komen hier rechtstreeks van het land. Het is een rustige tegenhanger van het strand, en je merkt dat het echte leven van Ksamil zich voor een deel nog steeds in deze gaarden afspeelt.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk om doorheen te rijden of te wandelen. De citrusbomen bloeien in het voorjaar, de oogst valt in de winter. Neem wat contant geld mee voor lokale producten.

De lagune van Butrint en het achterland

Tussen Ksamil en Butrint ligt de grote lagune van Butrint, een rustig stuk water dat bekendstaat om zijn mosselkwekerijen. Langs de oever zie je de houten constructies waar de mosselen worden gekweekt, en op een paar plekken kun je ze hartstikke vers eten in eenvoudige eettentjes aan het water. Het is een vredige plek, ver weg van de drukte van het strand.

Aan het zuidelijke uiteinde van de lagune vaart een klein kabelpontje dat auto’s en mensen overzet naar de andere kant, waar de weg verder gaat richting de grens. Het is een ouderwets tafereel dat goed past bij dit afgelegen hoekje van Albanië. Wie rond Butrint en de lagune rijdt, ziet een kant van het zuiden die de meeste strandgangers links laten liggen.

Bezoekdetails: De lagune ligt aan de weg tussen Ksamil en Butrint. Vrij toegankelijk. Verse mosselen eet je bij de eettentjes langs het water, het lekkerst rond de middag.

Reistips voor Ksamil

Beste reistijd

Mik op mei, juni of september als je Ksamil op zijn fijnst wilt zien. De zee is dan al of nog warm genoeg om naar de eilandjes te zwemmen en je krijgt een strandbed zonder dat je om zeven uur ’s ochtends moet aanschuiven. In juli en augustus loopt het dorp tot de nok vol, gaan de temperaturen overdag ruim over de dertig graden en liggen de smalle baaitjes tot de laatste vierkante meter bezet. Wie ruimte op het zand wil, slaat die twee maanden over.

In de lente, voordat de strandtenten hun ligbedden uitzetten, kun je de baaitjes nog leeg aantreffen en hangt er in de citrusgaarden achter het dorp een zoete bloesemgeur. In de winter ligt Ksamil er stil bij: de meeste strandtenten en hotels zijn dicht en in december regent het flink. De thermometer blijft wel rond de tien graden steken, dus voor een rustige dag langs de kust en bij Butrint kan het prima. Voor het zwemmen en de turquoise eilandjes zit je echter in het late voorjaar of vroege najaar het beste.

Hoe kom je er

Een directe vlucht naar Ksamil bestaat niet. De meeste reizigers vliegen naar de luchthaven van Tirana en rijden vandaar in vier tot vijf uur naar het zuiden, via de snellere binnenroute of de langere maar veel mooiere kustweg over de rivièra. Een andere optie is vliegen naar Corfu in Griekenland en daar de ferry naar Sarandë nemen, die afhankelijk van de boot ongeveer een half uur tot anderhalf uur duurt. Vanaf Sarandë is het nog een kwartiertje naar Ksamil.

Een huurauto is handig als je de omgeving wilt verkennen, want het openbaar vervoer in het zuiden is beperkt en niet altijd op tijd. In de zomer rijden er wel lokale busjes tussen Sarandë en Ksamil, vaak meerdere keren per uur. Wil je het comfortabel en zonder gedoe regelen vanaf het vliegveld, dan is een privétransfer rechtstreeks naar je accommodatie de makkelijkste keuze.

Praktisch

In Albanië betaal je met de lek. In Ksamil en het nabije Sarandë kun je in veel hotels, restaurants en grotere winkels gewoon pinnen, en er staan geldautomaten. Bij strandtenten, kleine eettentjes en kraampjes op het platteland is contant geld vaak de enige optie, dus neem altijd wat lek mee als je op pad gaat naar de Blue Eye of de citrusgaarden. Euro’s worden hier en daar wel aangenomen, maar je krijgt dan meestal een slechtere koers.

Ksamil is veilig en de mensen zijn vriendelijk en behulpzaam. Engels wordt aan de kust redelijk gesproken, vooral door jongeren en in de horeca. Een paar woorden Albanees, zoals faleminderit voor dank je wel, worden altijd gewaardeerd. Houd er rekening mee dat de stranden in de zomer extreem druk zijn, dus reserveer je strandbedden of plek bij voorkeur vooraf bij je accommodatie of de strandtent.

Accommodatie in Ksamil

Ksamil heeft van alles, van eenvoudige appartementen en guesthouses tot grotere hotels met zeezicht. Wil je ’s ochtends wakker worden met uitzicht op de eilandjes, kies dan een plek dicht bij het strand, al betaal je daar in het hoogseizoen flink meer voor. Iets verder van de kust, op de heuvel of richting Sarandë, vind je rustigere en vaak goedkopere opties. Boek in juli en augustus echt ruim van tevoren, want dan is Ksamil een van de drukste plekken van het land en zijn de beste adressen snel vol.

Eten en drinken in Ksamil

Eten in Ksamil draait om verse vis en zeevruchten, logisch voor een dorp aan zee. De restaurants langs de stranden en op de heuvel hebben vaak de vangst van de dag op het menu, en de mosselen uit de nabije lagune van Butrint zijn een lokale specialiteit die je hier vers op je bord krijgt. Naast vis vind je veel mediterrane gerechten met olijfolie, tomaat en kruiden, en de invloed van de Griekse keuken aan de overkant proef je terug. Een glas lokale wijn of een raki na het eten hoort er gewoon bij.

• Verse mosselen uit de lagune van Butrint, vaak gegrild of in knoflooksaus
• Gegrilde verse vis en zeevruchten, meestal per gewicht afgerekend
• Byrek, een hartige bladerdeegtaart met kaas, spinazie of vlees
• Fërgesë, een stoofpotje van paprika, tomaat en kaas
• Verse salades met feta, tomaat en olijven
• Raki, de lokale sterke drank, als afsluiter van de maaltijd

Dagtrips vanuit Ksamil

Ksamil is een prima uitvalsbasis voor het uiterste zuiden van Albanië. De bekendste plekken liggen dichtbij, dus je kunt overdag op pad en ’s avonds gewoon terug zijn voor het diner aan zee.

Sarandë

Het grotere stadje Sarande ligt een kwartiertje naar het noorden en heeft een levendige boulevard, een paar bezienswaardigheden en ferry’s naar Corfu. Het is een leuke afwisseling op het strandleven van Ksamil, vooral ’s avonds als de hele promenade vol loopt. Vanuit Sarandë vertrekken ook veel boottochten langs de kust.

Gjirokastër

Iets verder landinwaarts, op iets meer dan een uur rijden, ligt Gjirokaster, een Ottomaanse stenen stad die op de werelderfgoedlijst staat. De steile straten met hun grijze leistenen daken en het grote kasteel boven de stad maken er een bijzonder uitstapje van. Onderweg kun je de Blue Eye meenemen, die min of meer op de route ligt.

Butrint en de Blue Eye

De twee grootste trekpleisters van de streek combineer je makkelijk in één dag. Butrint ligt een paar kilometer ten zuiden van Ksamil, en de Blue Eye bereik je via Sarandë in iets meer dan een half uur. Met een vroege start zie je beide rustig op één dag, en ben je ’s middags weer terug op het strand.

Conclusie

Ksamil is de plek voor wie naar Albanië gaat voor de stranden en het water. Nergens anders aan de kust is de zee zo helder en turquoise, en die eilandjes vlak voor de kust maken het af. Tel daar het antieke Butrint en de Blue Eye om de hoek bij op, en je hebt zon, zee en cultuur op een steenworp van elkaar. Onthoud vooral dat ene beeld: turquoise water dat overgaat in dieper blauw, met de vier eilandjes die er vlak voor uit het wateroppervlak steken en waar je zomaar naartoe zwemt. Kom vroeg op het zand en houd wat contant geld bij de hand voor de uitstapjes, dan zwem je hier in het mooiste water dat de Albanese Rivièra te bieden heeft.

Veelgestelde vragen